Verbetering arbeidsvoorwaarden populairste maatregel bij gebrek aan vakmensen

Een op de vijf ondernemers had vaak last van tekort aan vakmensen het afgelopen jaar

Acht op de tien ondernemers (82%) herkent (deels) een tekort aan vakmanschap in de eigen sector. Zo blijkt uit de dertiende periodieke ondernemerspeiling. Zes op de tien Nederlandse ondernemers had hier het afgelopen jaar bedrijfsmatig vaak (19%) of af en toe (39%) mee te maken. Bij ondernemers in de sectoren industrie, bouw en nutsbedrijven kwam een tekort aan vakmensen vaker voor. In de financiële en zakelijke dienstverlening is dit minder aan de orde.

Wat wordt er bedoeld met vakmanschap?

Als we het hebben over vakmanschap dan bedoelen we een beroep of ambacht waar naast kennis ook ervaring en praktische vaardigheden belangrijk zijn. Er zijn vakmensen in elke sector. Denk bijvoorbeeld aan: verpleegkundigen en verzorgenden in de zorg, timmermannen in de bouw, koks in de horeca en planners in de logistiek.

Ondernemers zeggen hierover dat “er niemand meer op een vacature komt” en “er zijn te weinig mensen die met hun handen willen werken”. Men maakt zich hier dan ook veel zorgen over; negen op de tien ondernemers (89%) vindt dit een groot probleem. Acht op de tien (81%) vindt dat het veel moeilijker is dan tien jaar geleden om vakmensen te vinden. Ook vindt men dat praktische beroepen te weinig waardering krijgen in de samenleving (83% eens) en dat er te weinig vakmensen worden opgeleid in Nederland (78%).

Aanpassen van wervingsstrategie en arbeidsvoorwaarden om toch vakmensen te vinden

Om met de uitdagingen voor het vinden van vakmensen om te gaan, verbeteren ondernemers met een tekort wervingsstrategieën en arbeidsvoorwaarden (26%). Een kwart (23%) kiest ervoor om door middel van interne trainingen de vaardigheden van de huidige werknemers te verbeteren. Daarnaast worden ook automatisering en technologie ingezet om productiviteit te verhogen (17%).

Een vijfde (19%) van de ondernemers dat een tekort aan vakmensen ervaart, geeft aan dat ze geen actie hebben ondernomen. Bij 15 procent zijn de omzetdoelen verlaagd en 13 procent heeft de productie verkleind.

Vakmanschap financieel aantrekkelijker maken en betere voorlichting

Volgens ondernemers is het financieel aantrekkelijker maken van vakmanschap de beste oplossing tegen het tekort (50% noemt dit). Daarnaast ziet men ook oplossingen in betere voorlichting op scholen (42%), het aanmoedigen van zij-instroom en omscholing (37%) en het verbeteren van de mogelijkheden om werken en leren te combineren (35%).

Het gehele rapport kunt u hier downloaden.
Voor andere resultaten uit de ondernemerspeiling zie ook Ondernemers zien politiek als bron van onzekerheid.

Onderzoeksverantwoording

Deze resultaten zijn een onderdeel van de dertiende ondernemerspeiling. De peiling vond plaats van 3 tot 20 oktober 2025. Respondenten zijn afkomstig uit het I&O Ondernemerspanel. De vragen over vakmanschap zijn voorgelegd aan ondernemers met personeel (452 ondernemers). De onderzoeksresultaten zijn gewogen naar het aantal werkzame personen en de bedrijfssector. Hiermee corrigeren we eventuele onder- en oververtegenwoordiging van bepaalde groepen en daarmee zijn de uitkomsten representatief voor alle ondernemers in Nederland als het gaat om sector en grootteklasse.