Rob Jetten politicus van het jaar

Rob Jetten wordt, met 20 procent, het vaakst aangevinkt bij de vraag wie men de beste politicus van 2025 vond. Op afstand volgen Henri Bontenbal (10%), Geert Wilders (7%), Lidewij de Vos (6%), Mona Keijzer (5%) en Ingrid Coenradie (4%).

Ook als we naar deelaspecten kijken, komt Jetten overtuigend als beste naar voren. Jetten en Bontenbal scoren ongeveer gelijk op de vraag wie het meest betrouwbaar was. Geert Wilders wordt door de kiezers – net als in 2024 – het vaakst aangewezen als de politicus die het beste weet wat er speelt bij gewone mensen, maar ook het vaakst (19%) als de minst goede politicus. Op beste visie scoort Jetten weer het best.

Tabel ‎1: Politicus van het Jaar, op aspecten (politici met minimaal 2% score op ‘beste politicus’)

In vergelijking met vorig jaar – 2024, het jaar dat het kabinet Schoof tot stand kwam – kreeg Rob Jetten beduidend meer stemmen (toen 6%, nu 20%). Alle andere politici uit de top acht (meer dan 2%), krijgen nu (beduidend) minder stemmen. Half zoveel kiezers kozen voor Geert Wilders (van 15 naar 7%), Schoof ging van 5 naar 3 procent, Dilan Yesilgöz van 6 naar 2 procent, Frans Timmermans van 5 naar 2 procent, Caroline van der Plas van 4 naar 1 procent (Mona Keijzer haalde 5%). Pieter Omtzigt verdween van het Haagse toneel en werd niet opnieuw voorgelegd. 

Tabel 2: Politicus van het Jaar, 2024 en 2025

* niet voorgelegd

Jetten: ‘verbindend’ en ‘positief’

Rob Jetten wordt breed gewaardeerd, vooral in het midden en op links. Van de D66-kiezers kiest 66 procent voor hem, maar van de GL-PvdA-kiezers ook maar liefst 42 procent (beduidend meer dan Timmermans (11%), Klaver (8%) of Moorman (3%)). Jetten wordt zelden tot niet door kiezers van PVV, JA21 of FvD gekozen.

Als we respondenten die Rob Jetten aanwijzen al beste politicus vragen ‘Wat vond u dat Rob Jetten goed deed in 2025?’ lijkt men superlatieven tekort te komen: verbindend (niet polariserend, niet op de man), positief, betrouwbaar, helder, idealistisch maar toch realistisch, slim, jong en fris zijn termen die veel gebruikt worden om hem te omschrijven. (Dit was een open vraag, mensen konden het in hun eigen woorden zeggen). Een D66-kiezer over waarom hij Jetten kiest:

‘Maakt een evenwichtige en positieve indruk als kandidaat-premier. Hij probeert partijen met elkaar te verbinden in plaats van uit elkaar te drijven. En brengt fatsoen terug in de politiek. Dit is wat ons land nodig heeft, en ik hoop oprecht dat hij het kan waarmaken.’

Bontenbal: ‘fatsoenlijk’ en ‘constructief’

Henri Bontenbal kreeg vorig jaar 13 procent van de stemmen, nu 10 procent, waarmee hij op een tweede plaats eindigt. De helft (49%) van de CDA-kiezers kiest voor Bontenbal, verder deed 9 procent van de GL-PvdA-kiezers en 8 procent van de VVD- en D66-kiezers dat. 

Hij krijgt typeringen die sterk lijken op die van Jetten, maar van sommigen (ook niet-CDA-kiezers) bovendien de eer redelijkheid, rust, het compromis en samenwerking teruggebracht te hebben in de Nederlandse politiek. Net als vorig jaar wordt hij geassocieerd met ‘fatsoen’, maar omschrijvingen als samenwerken, speelt geen spelletjes en betrouwbaar worden eveneens veel gebezigd. Een CDA-kiezer: ‘Een verademing tijdens de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamerverkiezingen: rustig, fatsoenlijk en inhoudelijk sterk.’

Wilders: ‘komt als enige echt op voor de Nederlanders’

Geert Wilders wordt door 7 procent gekozen als beste politicus en wordt daarmee derde. Vorig jaar was hij gedeeld tweede met 15 procent. Hij wordt vooral gekozen door PVV-kiezers en een enkele VVD- of JA21-kiezer. Net als in 2024 wordt hij door de kiezers het vaakst (14%) aangewezen als de politicus die het beste weet wat er speelt bij gewone mensen, in 2024 was dat met 16 procent.

De 7 procent die Wilders aanwijst als beste politicus waardeert hem om zijn oprechtheid, zijn spreek- en debatvaardigheden, dat hij zegt wat hij denkt en – in hun ogen – als enige opkomt voor de Nederlanders. Uit de antwoorden op de vraag waarom men Wilders de beste politicus vindt, spreekt frustratie en boosheid: veel van deze kiezers kunnen niet begrijpen noch accepteren dat de PVV in 2023 de grootste werd maar Wilders geen premier mocht worden, net zoals ze het nu niet kunnen verkroppen dat de PVV – met evenveel zetels als D66 – buitenspel staat bij de formatie. Het tegenwerken en uitsluiten van de PVV en Wilders wordt door hen als ondemocratisch ervaren. Een PVV-kiezer: ‘De beste debater, staat op voor de Nederlanders, normen en waarden, minder dwang vanuit Brussel, grenzen dicht, niet betalen voor asielzoekers uit buurlanden. Niet opgeven. Jammer dat hij in Den Haag totaal geen medewerking krijgt, terwijl Nederland daar beter van zou worden. Walgelijk dat de partij wordt buitengesloten, er is dus geen democratie in Nederland!’

Wilders ook vaakst ‘minst goede politicus’

Geert Wilders wordt echter beduidend vaker gekozen als ‘minst goede politicus’ (door 19%) dan als ‘beste politicus’ (7%). In 2024 werd hij nog door 11 procent als ‘minst goed’ bestempeld. Vooral kiezers van D66, CDA, GL-PvdA, ChristenUnie, DENK, SP maar ook van BBB en VVD vinden Wilders vaak niet goed.

Zo sterk als de frustratie van Wilders-fans is jegens partijen die de PVV ‘dwarszitten’, zo groot is ook de aversie van de aanhangers van deze partijen richting Wilders. Het negatieve oordeel over Wilders is tweeledig: enerzijds de inhoud (de ‘haat’ richting moslims en asielzoekers wordt afgewezen) en anderzijds het gegeven dat Wilders de kans had de daad bij het woord te voegen, maar dat (in hun beleving) niet deed, maar wegliep. De ergernis over het ‘geen daden maar woorden’ van Wilders roept sterke emoties op: termen als ophitsen, opruien, haat zaaien, pluche klever, racist, fascist en antidemocratischzijn niet zeldzaam. Een GL-PvdA-kiezer formuleert het ongezouten: ‘Haat zaaien. Behoorlijke mensen verdacht maken. De bevolking opzetten tegen democratisch genomen beslissingen. Een fascistische partij besturen. Kamerleden het hand boven het hoofd houden die AI inzetten om haatfilmpjes op internet te maken. Behoorlijk bestuur van het land blokkeren. Mensen die hun werk doen schofferen en verdekt bedreigen. Moet ik doorgaan?’

Onderzoeksverantwoording

Dit onderzoek vond plaats van vrijdag 12 december tot en met maandagochtend 15 december. Er was geen opdrachtgever. In totaal werkten 2.405 Nederlanders van 18 jaar of ouder mee aan dit onderzoek. De steekproef is grotendeels getrokken in het I&O Research Panel. Een deel (n = 208) deed mee via PanelClix. Dit zijn voornamelijk jongeren, lager opgeleiden en respondenten met een niet-westerse achtergrond.

De onderzoeksresultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd, regio, opleidingsniveau en stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025. De weging is uitgevoerd conform de richtlijnen van de Gouden Standaard (CBS). Hiermee is de steekproef representatief voor de kiesgerechtigde Nederlandse inwoners (18+), voor wat betreft deze achtergrondkenmerken. Bij onderzoek is er sprake van een betrouwbaarheidsinterval en onnauwkeurigheidsmarges. In dit onderzoek gaan we uit van een betrouwbaarheid van 95 procent. Bij een steekproef van n=2.000 en een uitkomst van 50 procent is er sprake van een foutmarge van plus of min 2,2 procent.

Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van WNL.