Risico hartfalen wordt onderschat

Bijna iedereen denkt te weten wat hartfalen is, maar dat blijkt niet zo te zijn

Ipsos I&O onderzocht voor de Hartstichting wat 35-plussers weten over hartfalen, hoe belangrijk zij het vinden en of zij bij klachten in actie komen. Wat blijkt? Bijna iedere Nederlander (97%) zegt de term te kennen, maar slechts een kwart (23%) weet daadwerkelijk wat hartfalen is. Ipsos I&O vroeg respondenten de ziekte in hun eigen woorden te omschrijven, zonder vooraf informatie te geven. Deze beschrijvingen werden vervolgens getoetst.

Hartfalen is een chronische aandoening waarbij het hart onvoldoende bloed door het lichaam pompt. Hierdoor krijgen spieren en organen te weinig zuurstof en voedingsstoffen. Veel mensen verwarren hartfalen met een hartinfarct of hartstilstand of denken dat het een overkoepelende term is voor hart- en vaatziekten. De helft (51%) weet niet dat hartfalen een dodelijke ziekte is, terwijl elke dag 22 mensen aan hartfalen overlijden.

Ernst gevoeld, maar ‘niet voor mij’

Acht op de tien Nederlanders (83%) denken dat hartfalen ernstig is en zes op de tien (62%) denken dat de ziekte niet alleen iets is voor oude of ernstig zieke mensen. Toch denkt minder dan de helft (40%) dat hartfalen voor hen relevant is. En het voelen van persoonlijke relevantie is juist nodig voor het nemen van actie.

Figuur 1. In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen over hartfalen? n=1.431

Grote kloof tussen intentie en actie

De meest voorkomende klachten van hartfalen, zoals vermoeidheid, kortademigheid en vocht vasthouden (dikke enkels, benen of buik) worden door minstens zes op de tien (58%) als zodanig herkend. Driekwart (73%) zegt bij aanhoudende klachten naar de huisarts te zullen gaan. In de praktijk doet slechts een derde (34%) dit. Klachten werden vaak toegeschreven aan leeftijd of een al bekende aandoening.

Kennis en ervaring helpen, jongeren weten meer maar voelen minder

Wie weet wat hartfalen is of iemand kent met de ziekte, herkent signalen beter en zegt eerder hulp te zullen zoeken. Ook jongere Nederlanders (35-49 jaar) weten gemiddeld meer over hartfalen dan 50-plussers, maar denken liever niet na over de mogelijkheid de ziekte te krijgen (48%). Ook is deze jongere groep relatief bang voor de uitslag van een test op hartfalen (41%). Ouderen en mensen met risicofactoren zijn eerder geneigd om in actie te komen.

Campagne Hartstichting: Nationale Hartfalenweek 20–26 april

De Hartstichting voert campagne om mensen bewuster te maken van hartfalen. De Nationale Hartfalenweek, van 20 t/m 26 april, staat dit jaar in het teken van herkenning om de bewustwording te vergroten. De onderzoeksresultaten onderstrepen de noodzaak: duidelijke uitleg over wat hartfalen is, welke signalen daarbij horen en waarom tijdig handelen loont.

Onderzoeksverantwoording

Dit onderzoek is uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van de Hartstichting. De online enquête is uitgezet in het I&O Research Panel onder 1.431 Nederlanders van 35 jaar en ouder (waarvan n=583 in risicogroep: hoge bloeddruk, doorgemaakt hartinfarct, hartritmestoornissen, COPD/longziekte, diabetes type 2 of hartfalen).

Het veldwerk vond plaats in februari 2026. De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd, opleiding en regio. Hiermee zijn de uitkomsten representatief voor algemeen Nederlands publiek van 35 jaar en ouder wat betreft deze kenmerken.