Deel alleenstaanden met werk heeft geldzorgen

Vast contract geen garantie voor financiële zekerheid

Voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voerde Ipsos I&O onderzoek uit onder 408 alleenstaande werkenden met een laag inkomen (bruto maandinkomen onder de 2.000 euro). De uitkomsten tonen een opvallend beeld: 59 procent heeft een vast contract voor onbepaalde tijd. Toch komen bijna drie op de tien (28%) moeilijk rond en ervaren twee op de vijf (41%) matige tot hoge geldstress. Deze geldstress-score is gemeten aan de hand van het Psychology Inventory of Financial Scarcity-instrument van het Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag (Universiteit Leiden, 2022).

Figuur 1. Hoe moeilijk of makkelijk was het voor jou in de afgelopen 12 maanden om kosten te betalen die echt nodig zijn? (n=400)

Figuur 2. Geldstress-score (op basis van 12 stellingen over geldzorgen) (n=400)

Meer dan een derde maakt zich vaak zorgen over geld, komt geld tekort en vraagt zich voortdurend af of er wel genoeg is. Bij 13 procent komt het regelmatig voor dat zij rekeningen niet op tijd kunnen betalen. Een op de vijf heeft vaak geen geld voor noodzakelijke uitgaven.

Vier op de tien kiest bewust voor minder uren

De helft van deze alleenstaande werkenden met een laag inkomen werkt tussen de 20 en 32 uur per week. Voor zes op de tien is meer werken geen optie, vaak vanwege gezondheidsklachten of arbeidsongeschiktheid. Deze groep kampt met fysieke of mentale beperkingen en kiest er bewust voor om minder te werken om duurzaam inzetbaar te blijven. Ook spelen praktische beperkingen een rol: werkgevers kunnen niet altijd meer uren aanbieden vanwege cao-afspraken of de aard van het werk.

Een opmerkelijke bevinding is dat vier op de tien meer uren kunnen werken, maar dit bewust niet doen. De belangrijkste reden om niet meer te werken is de gewenste werk-privébalans. Ook spelen fysieke en mentale gezondheidsklachten een rol en men vreest een toeslagenval: mensen geven aan dat meer werken financieel niet loont omdat zij denken dat ze dan bijvoorbeeld het recht op huur- en zorgtoeslag verliezen.

Eenzaamheid door geldgebrek

Een kwart van de alleenstaande werkenden voelt zich wel eens eenzaam door geldzorgen. Dit eenzaamheidsgevoel komt vaak voort uit de ervaring dat ze, door een gebrek aan geld, niet kunnen deelnemen aan sociale activiteiten zoals uitjes met vrienden of familie. Sommigen ervaren dit als sociale uitsluiting.

Deze sociale impact wordt mogelijk versterkt doordat een deel van de groep weinig over hun geldzorgen praat. Meer dan acht op de tien (84%) van degenen met geldzorgen spreken hier soms tot nooit over. Ongeveer twee op drie (65%) doen dit vaak tot soms. Als mensen al zouden praten, dan het liefst met familie (58%) of vrienden (42%).

Figuur 3. Praat je weleens over je geldzorgen met anderen? | basis: alleenstaande werkenden mét geldzorgen (n=329)

Mensen willen hun geldzorgen zelf oplossen

De terughoudendheid om hulp te zoeken heeft verschillende oorzaken. De belangrijkste reden is (voor 37 procent) dat mensen de geldzorgen zelf willen oplossen. Een op de zeven (15%) wil niet dat anderen zich ermee bemoeien en/of schamen zich voor hun geldzorgen. Ongeveer een op de tien geeft als reden dat zij niet weten waar hulp te vinden is of dat zij anderen niet vertrouwen met hun geldzaken. De helft van de alleenstaande werkenden met een laag inkomen geeft wel aan te weten waar zij hulp kunnen krijgen als zij geldproblemen hebben.

Jongere mensen extra kwetsbaar

Het onderzoek toont verschillen tussen groepen. Jongeren tussen 25 en 35 jaar hebben vaker een nul-urencontract (15%) dan ouderen (4-5%). Zij zijn ook vaker bang om toeslagen terug te moeten betalen (49% versus 24-31% bij 45-plussers) en geven vaker aan dat hun onbekendheid met waar hulp te zoeken de reden om geen hulp te zoeken (17% versus 5% bij 45-plussers).

Onderzoeksverantwoording

Het onderzoek is uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De online enquête vond plaats van 20 tot 24 november 2025 onder 408 alleenstaande werkenden tussen 25 en 65 jaar met een bruto maandinkomen onder de 2.000 euro (tot 125% van het sociaal minimum). De steekproef is getrokken uit het I&O Research Panel en partnerpanel Panelclix. Het ministerie gebruikt de resultaten voor beleidsontwikkeling en communicatie-interventies gericht op deze kwetsbare groep.