Amsterdamse binnenstadondernemers ervaren omzetverlies door afname bezoekers

De Bond van Cannabis Detaillisten (BCD) kreeg signalen van meerdere binnenstadondernemers dat hun omzet daalde, terwijl uit cijfers blijkt dat het toerisme toeneemt. Dit was aanleiding voor BCD om Ipsos I&O te vragen om een onderzoek te doen naar de omzetonwikkeling van binnenstadondernemers. Ipsos I&O voerde tussen 21 januari en 4 februari 2026 een vragenlijstonderzoek uit. Aan het onderzoek deden 97 van 1.500 benaderde horeca- en detailhandelondernemers uit de Amsterdamse binnenstad mee en 16 van 43 benaderde coffeeshopondernemers uit stadsdeel centrum (in totaal zijn er 96 coffeeshops in stadsdeel centrum). Daarnaast deden we een literatuurstudie waarin we relevante, actuele publicaties over het ondernemersklimaat en het i-criterium analyseerden. Het doel van deze literatuurstudie was om te onderzoeken in hoeverre de conclusies uit onderzoek dat Ipsos I&O in 2021 voor de BCD uitvoerde, overeind staan. Dit omdat er sinds 2021 verschillende nieuwe onderzoeken zijn uitgevoerd.

Coffeeshops lijken nog steeds niet de belangrijkste bezoekreden voor toeristen

In 2021 voerde Ipsos I&O grootschalig onderzoek uit onder toeristen en inwoners (titel: ‘Toerisme in de stad’ ). Hieruit bleek dat coffeeshops niet de belangrijkste bezoekreden is voor toeristen.
Sinsdien is er een aantal onderzoeken over dit thema gepubliceerd. Het Onderzoek toeristisch Dagbezoek (O&S Amsterdam; 2025) bevestigt in grote lijnen het beeld uit Toerisme in de stad dat de aanwezigheid van coffeeshops niet de belangrijkste bezoekreden zijn om naar Amsterdam te komen. Wandelen (voor 51% de belangrijkste bezoekreden) en museumbezoek (21%) zijn volgens dit onderzoek de belangrijkste bezoekredenen voor buitenlandse dagbezoekers. Drie procent noemt coffeeshops als belangrijkste reden voor hun bezoek. Kanttekening hierbij is dat we bij het onderzoek in 2021 keken naar alle buitenlandse bezoekers, terwijl het Onderzoek Toeristisch Dagbezoek zich uitsluitend richtte op bezoekers die niet in Amsterdam overnachten.

Een derde binnenstadbewoners heeft last van blowende mensen

Een andere conclusie uit Toerisme in de stad was dat inwoners last hebben van toeristen die cannabis gebruiken (52% van de inwoners), maar meer nog van toeristen die alcohol drinken (63%). Inwoners hadden vooral last van ‘roekeloos’ fietsende toeristen (79%), drukte in de binnenstad (78%) en drukte in ‘groot Amsterdam’ (66%). Dit wijkt af van de uitkomsten van de Binnenstadsenquête 2024 (O&S Amsterdam; 2024), waar meer inwoners aangaven last te hebben van blowende mensen (37%) dan van alcohol drinkende mensen (29%). Kanttekening hierbij is dat het in de binnenstadsenquête niet specifiek ging over toeristen, maar over mensen in het algemeen.

2021: kwart toeristen verwachtte bij i-criterium drugs illegaal aan te schaffen

De andere conclusies uit Toerisme in de stad gingen over de gevolgen van de invoering van een mogelijk ingezetenencriterium (i-criterium). Indien dit criterium zou worden ingevoerd, zouden alleen mensen die in Nederland woonachtig zijn de coffeeshops in Amsterdam mogen bezoeken. Voor deze conclusies zijn in de literatuurstudie geen nieuwe inzichten gevonden, derhalve kunnen de conclusies uit 2021 niet bevestigd of weerlegd worden.
Uit het onderzoek van 2021 bleek dat circa 10 procent van alle toeristen verwachtte Amsterdam niet meer te bezoeken indien het i-criterium zou worden ingevoerd. Van de toeristen die destijds coffeeshops bezochten, zei een kwart (24%) in dat geval wiet of hasj op straat te gaan kopen (17%) en/of het anderen voor hen te laten kopen (13%), wat meer overlast van straathandel tot gevolg zou kunnen hebben.

[1] https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/drugs/gedoogbeleid-softdrugs-en-coffeeshops
[2] Coffeeshops in Nederland 2024; Breuer en Intraval. (https://repository.wodc.nl/bitstream/handle/20.500.12832/3483/rapport-coffeeshops-in-nederland-2024.pdf?sequence=1&isAllowed=y)

Horeca en detailhandel binnenstad ervaart afname bezoekers en omzet

Dan het onderzoek dat we de afgelopen maanden uitvoerden onder de horeca- en detailhandelondernemers in de binnenstad. Zestig procent ervoer de afgelopen twee jaar een daling van het aantal klanten en een derde (34%) meldt dat de gemiddelde bestedingen per klant daalden.
Drie op de tien (29%) ondernemers zagen een verandering in type klanten, wat zowel een positieve als een negatieve ontwikkeling kan zijn.
Tot slot ervoer een klein deel van de ondernemers positieve veranderingen zoals een toename van het aantal klanten (5%) en een stijging van de gemiddelde bestedingen per klant (9%).

Welke veranderingen heeft u de afgelopen twee jaar waargenomen binnen deze locatie (bedrijfsvestiging)? (horeca en detailhandel in binnenstad; n=94)

Deze ontwikkelingen zien we ook terug in de omzet. Twee derde (66%) van de horeca- en detailhandelondernemers in de binnenstad geeft aan dat de omzet van hun bedrijfsvestiging in de afgelopen twee jaar is gedaald. Bij een kwart (25%) daalde de omzet met 5 procent tot 20 procent en ook een kwart (23%) kende 20 procent tot 40 procent omzetdaling. Bij 17 procent van de ondernemers bleef de omzet min of meer gelijk en 11 procent heeft nu meer omzet dan twee jaar geleden.

Hoe heeft de omzet van deze locatie (bedrijfsvestiging) zich ontwikkeld de afgelopen twee jaar?
(horeca en detailhandel in binnenstad; n=95)

Men geeft verschillende redenen voor de omzetdaling. Men noemt een afname van betalende bezoekers. Ook zeggen ondernemers last te hebben van beleidsmaatregelen zoals de vervroegde sluitingstijd voor horeca. Daarnaast zijn er stijgende kosten.

Kunt u dit toelichten? Welke zaken waren of zijn bepalend voor deze omzetontwikkeling? (open vraag)

• “Te weinig gasten! Binnenstad is niet meer uitnodigend, de horeca in de buitenwijken hebben het druk.” (restaurant binnenstad)
• “De omzetontwikkeling is sterk beïnvloed door de door de gemeente genomen maatregelen. Deze maatregelen hebben geleid tot een duidelijke afname van bereikbaarheid en bezoekersstromen in het gebied. Als direct gevolg hiervan is mijn omzet gedaald met circa 40–50%. De combinatie van verminderde passanten, strengere regulering en beperkte toegankelijkheid heeft een directe en aantoonbare negatieve impact gehad op de bedrijfsvoering. Deze factoren zijn bepalend geweest voor de omzetdaling.” (snackbar binnenstad)

Ontevredenheid bij ondernemers over gemeentelijk binnenstadbeleid

De meerderheid van de horeca- en detailhandelondernemers (61%) in de binnenstad is niet tevreden over het gemeentelijk beleid met betrekking tot de drukte in de binnenstad: 19 procent noemt het slecht, 42 procent zeer slecht. Een op de acht is er goed (12%) of zeer goed (1%) over te spreken en een vijfde (19%) oordeelt neutraal.

Wat vindt u van het gemeentelijke beleid met betrekking tot de drukte in de binnenstad?
(horeca en detailhandel in binnenstad; n=95)

Ondernemers die negatief zijn over het beleid brengen naar voren dat er door de gemeente te weinig rekening wordt gehouden met het feit dat toerisme een belangrijke inkomstenbron is voor veel ondernemers. Door het gevoerde beleid komt dit volgens hen onder druk te staan.

Ondernemers die positief zijn geven veelal aan dat het goed is dat er op drukte en overlast wordt gestuurd omdat zij ook overlast hebben die zij graag aangepakt zien.

Kunt u dat toelichten? Wat vindt u goed en/of niet goed aan het gemeentelijke beleid met betrekking tot de drukte in de binnenstad? (open vraag)

• “De stad is uitgestorven, dit is heel slecht voor ondernemers. Ik vind het een enorm slecht beleid.” (restaurant binnenstad)
• “Wij hebben toeristen nodig om onze lasten en kosten te kunnen betalen.” (winkel binnenstad)
• “De maatregelen die genomen worden zijn goed, maar het is helaas nog niet genoeg. Daar is ook landelijke sturing en wetgeving voor nodig.” (café binnenstad)

Invoering i-criterium: ondernemers maken zich zorgen om afname bezoekers

Bijna negen op de tien (86%) horeca- en detailhandelondernemers in de binnenstad zien toerisme als belangrijk voor hun bedrijfsomzet, 70 procent is het ‘helemaal’ eens met deze stelling en 15 procent ‘gewoon eens’

Bent u het eens of oneens met de onderstaande uitspraak?
(horeca en detailhandel in binnenstad)

Weinig ondernemers (7%) ervaren dat drukte in de binnenstad leidt tot overlast voor hun onderneming. Driekwart (75%) ervaart dit juist (helemaal) niet zo.
Ook zeggen de meeste ondernemers (72%) geen overlast te ervaren van coffeeshopbezoekers bij hun locatie. Dertien procent ervaart wel overlast.

Bent u het eens of oneens met de onderstaande uitspraken?
(horeca en detailhandel in binnenstad)

Over de effecten van een eventuele invoering van het i-criterium – waarbij alleen mensen die in Nederland wonen Amsterdamse coffeeshops mogen bezoeken – zijn de meningen meer verdeeld. De helft (51%) verwacht dat het zal leiden tot minder bezoekers aan Amsterdam. Uit de toelichtingen in de vragenlijst blijkt dat veel ondernemers dit niet positief vinden, aangezien ze voor hun bestaan ook afhankelijk zijn van toerisme. Zo zegt een horeca-ondernemer uit de binnenstad die niet tevreden is over het binnenstadbeleid “Het wordt enorm onderschat hoeveel Amsterdammers ook weer afhankelijk zijn van de toeristen die komen.”
Verder denkt een derde van de ondernemers (37%) dat invoering van een i-criterium voor een toename in overlast van drugshandel op straat zal leiden. Een vijfde (22%) denkt van niet. De rest weet het niet (27%) of oordeelt neutraal (14%).

Bent u het eens of oneens met de onderstaande uitspraken?
(horeca en detailhandel in binnenstad)

Het gehele rapport kunt u hier downloaden.

Verantwoording

Ipsos I&O voerde dit onderzoek uit in opdracht van de Bond van Cannabis Detaillisten. Het onderzoek bestond uit een literatuurstudie van verschenen onderzoeken sinds begin 2022 en daarnaast een vragenlijstonderzoek onder ondernemers in de Amsterdamse binnenstad. In totaal ontvingen 1.500 ondernemers in de sectoren detailhandel, eet- en drinkgelegenheden en logiesverstrekking in de postcodegebieden 1011 en 1012 een uitnodigingsbrief voor het vragenlijstonderzoek. De vragenlijst werd schriftelijk aangeboden en daarnaast kon men ook online deelnemen. In totaal deden 97 ondernemers tussen 21 januari en 4 februari 2026 mee (6,5%) respons. Daarnaast hebben we 43 van de 96 coffeeshops in stadsdeel Centrum een mail gestuurd op basis van een mailingbestand van de BCD. Dit leverde 11 deelnames op uit 1011/1012 (52,4% respons) en 5 deelnames uit de rest van het Centrum (22,7% respons). Vanwege de relatief lage responsaantallen kennen de uitkomsten voor de horeca- en detailhandelondernemers in de binnenstad een betrouwbaarheidsmarge van 9,5 procent. Dit is hoger dan de 5,0 procent die gangbaar is in dit type onderzoek en betekent dat de uitkomsten een grotere betrouwbaarheidsmarge kennen dan veel andere onderzoeken. De 16 deelnames van coffeeshopondernemers is in absolute zin een laag aantal. De resultaten voor deze groep kennen daarom veel onzekerheid en zijn op zichzelf niet betrouwbaar. In de rapportage en analyses hebben we alleen gekeken of er indicaties zijn dat de resultaten voor coffeeshopondernemers afwijken van de horeca en detailhandel in de binnenstad.